Samir Nurullahoğlu / MÜSTƏMLƏKƏÇİLİYİN MÜASİR ADI KAPİTALİZM

      Share

      Çoxdan qələmə alınmış, tədqiq olunmuş və haqqında cildlərlə əsərlər yazılmış olmasına  baxmayaraq insanlara olduьu kimi yox, bir əfsanə kimi çatdırılan və bu şəkildə aşılanmaьa çalışılan bir sistemdən bəhs edəcəyik. Düzdür, bəlkə də gecikmişik, ancaq hər halda gec yoxdan pis olmaz. Bəs nədir bu illərcə həsrətini çəkdiyimiz və əfsanə kimi (sosialist düşərgədə ikən) gəlişini gözlədiyimiz bu müəammalı məfhum? Bir çoxumuzun  adından əvvəl özüylə tanışdıьı, zərbəsiylə büdrədiyi və tələbə, kəndçi, fəhlə, müəllim,  iş adamı, tacir  kimi cəmiyyətimizin hər təbəqəsini təşkil edən insanların qorxulu yuxusu halına çevrilən Global Maliyyə Böhranının anası adlandıra biləcəyimiz sistem: Kaptalizm. 

      Kapitalizm İctimai-iqtisadi formasiya olub istehsal vasitələri üzərində xüsusi mülkiyyətə və muzdlu əməkdən istifadəyə əsaslanır. İzafi dəyərin mənimsənilməsi kapitalist istehsalın məqsədini və kapitalistlərin varlanmasını təmin edir. Bu, kapatlizmə verilən  ümumbəşər bir  tərifdir deyə bilərik. Çünki bu tərif bizim öz məntiqi nəticəmiz yox, ümumi qəbul olunandır. Tərifindən  göründüyü kimi kaptalizm kimlərə, nə üçün,  nə cür və hansı yolla xidmət  edir. Bəs  özlərinə xidmət üçün bu sistemi quaranlar hansı üsul və vasitələrdən istifadə edir. Bura artıq tendensiya halını almış maliyyə böhranları, saxta maliyyə hesabatları, hiyləli şeçkilər, rüşvət, cinayət, zorakılıq və adlarını ifadə etməyə  belə  rəva bilmədiyimiz çoxlu sayda bu cür alət və vasitələr.

      Kaptalizmin başlandıьı  müqəddəs yol  Wall Street

      Wall Street New Yorkun dar küçələrindən biridir. Avropadan gələn Hollandiyalı köçərilərin qurduьu New York şəhərinin köhnə adı New Amsterdam (Yeni Amsterdam ) olmuşdur. New York şəhərində  Broadway  ilə  East River arasında olan bu qısa küçə adını  hollandiyalı köçərilərin rəhbəri olan Peter Styuvesantın ingilisələrin bölgəyə hücumunun qarşısını almaq üçün inşa etdirdiyi  (1653) torpaq divardan (İngiliscə Wall) almışdır. Divarın yıxılmasından sonra açılan küçəyə Wall Street  adı verildi. Wall Street hələ Amerikan Vətəndaş müharibəsindən əvvəl belə ölkənin maliyyə mərkəzi kimi qəbul olunurdu. ABŞ da 19 cu əsrdə inkişaf edən populist hərəkata görə  Wall Street  fermerləri, zəhmətkeşləri istismar edən, gözü doymaq bilməyən, fırıldaqçı sənaye krallarının simvoluydu. 1929-cu ildə ABŞ da səhm bazarının çökməsindən sonra iqsitadiyyatı alt-üst edə biləcək  səviyyədə güclənmiş möhtəkirlərin  qalası olaraq qəbul olundu. Hal hazırda New York birjası, Amerika birjası, Müxtəlif investisya bankları, hökumət və bələdiyyələrə aid səhmlərin satışını həyata keçirən vasitəçi qurumlar, Federal ehtiyyat bankı (hansı ki dolların tədavülə buraxılmasını həyata keçirir), Sıьorta şirkətləri,  Pambıq, Qəhvə, Şəkər, Kakao və səhm qiymətləri bazarlarının  beynəlxalq səviyyəli mərkəzləri  burada toplanmışdır. Bu gün Wall Street dünya səviyyəsində maliyyə və investisiya fəaliyyətlərinin simvoluna çevrilmişdir və bu xüsusiyyətlərinə görə əfsanələşdirilmişdir. Xüsusi olaraq qeyd etmək lazımdır ki, Wall Streetin ilk sakinləri hollandiyadan yeni dünya adlnadırdıqları ABŞ-a köç edən  yəhudilər olmuşdur. Wall Streetin memarları olan yəhudilər bu gün də babalarının miras qoyduqları bu yolun şərəfli davamçılarıdır. Wall Street  ölkələri iqtisadi cəhətdən  ələ keçirərkən məlum  sadiq müttəfiqlərindən dəstək alır.

      Beynəlxalq Valyuta Fondu , Dünya Bankı   və Sadiq müttəfiqlər.

         Bəs Wall Streetdəki nəhəng şirkətlər əsasən hansı üsul və vasitələrdən isitfadə edirlər?

      Məqsədə çatmaq üçün yuxarıda sadaladıьımız kimi  hər cür üsul və vasitələrdən. Ancaq bunlardan ən verimlisi  və perspektivli olanı NSA (ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyi) və Wall Street  şirkətləri  tərəfindən yetişdirilən və hər cür təminatla təmin oluan (Economic Hit Man)  iqtisadi tətikçi  və ya iqtisadi qatil adlandırıla biləcək  iqtisadçılardır. Bu iqtisadçılar USAID  (ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyi) Dünya Bankı və bir neçə varlı imperialist şirkət və  ailənin  büdcələrinə külli miqdarda vəsait qazandırırlar. Güclü inandırma, razısalma və saxta maliyyə layihələri hazırlamaьa malik mütəxəssislərin vəzifəsi İEOÖ-in rəhbərlərinin imperializmə xidmət edəcək layihələrə qoşulmasıdır. Nəticədə bu ölkə həmin aьır iqtisadi  layihəyəyə  (Elektrik stansiyalarının, hava və  dəniz limanlarının tikintisi) razılıq verir. Ölkənin layihəni həyata keçirməsi üçün  külli vəsait tələb olunur. Vəsait məsələsi ortaya çıxdıqda  səhnəyə Dünya Bankı və Beynəlxalq Valyuta Fondu kimi  daha böyük iqtisadi güclər çıxır. Bu qurumlar kapitalist düşərgənin Vaşiqton qolunu (hökumət qolu) təşkil edir. Hədəf seçilmiş ölkənin  borc tələbini səxavətli şəkildə qəbul edən bu qrumlar ekskluziv olaraq  yüksək faizli kredit şərtləri qoymaьı da unutmur. Hədəf dövlətə qoyulan şərtlərdən  əsası layihənin icrasının  əsasən   Wall Street  və ya yalnız ABŞ mühəndis  firmalarına həvalə edilməsidir. Belə olan təqdirdə Borclu dövlət Vaşoiqtondan yüksək kreditlə borc alır və həmin pul  iş icraçısı olan  New Yorkdakı mühəndis firmalarının hesabına keçirilir. Nəticədə  vəsait (pul) ABŞ-dan çıxmır və  eyni zamanda İmperialist sistemə milyarlardlarla borcu  və on milyardlarla kredit borcu olan asılı dövlətlər (müasir  müstəmləkələr) meydana çıxır. İmperialist güc bu dövlətlərdən yeri gəldikcə iqtisadi, siyasi və hərbi məqsədləri üçün istifadə edir.  Həmçinin borclanmış dövlət digər mühüm təhsil, sosial və tibb kimi  sahələrin inkişafına vəsait ayıra bilmir. Nəticə olaraq  bizm həyat tərzimizlə üst-üstə düşməyən bir sistemin bizlərə hər cür  üsul və vasitələrlə aşılanmasına qarşı ayıq və sayıq olmalı, bir Allah dostunun dediyi kimi “Aь südün içərisindən aь tükü belə seçməyi bacaracaq” şəkildə həssas hərəkət etməliyik. Allah bizi istiqamətindən ayırmasın ki, hüsrana düşməyək.

       

      • Hits: 860 clicks

      Tecox component by www.teglo.info