Home Arxiv 2013 № 80 İyul

№ 80. İyul

Nurlan MƏMMƏDZADƏ / QURANLA BÜTÜNLƏŞMƏ MÖVSÜMÜ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:39 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 08:41

     610-cu ilin bir Ramazan günü... Qədr gecəsi...

     Bütləri tanımayan və uzun zamandan bəri Hira mağarasında kainatı, yaradılışı və ilahi nizamı təfəkkürlə məşğul olan Həbibullah Muhammədə ilk vəhyin nazil olması... İnsanlığı  doğruya istiqamətləndirən, haqq ilə batili ayırd edən, dünya və axirət səadətinin yollarını göstərən ilahi kitabın yer üzünə nazil olma prosesi belə başladı və iyirmi üç il davam etdi.

Ardını oxu...

 

Eşən RZAYEV / NƏ ÜÇÜN QURAN ÖYRƏNMƏLİYİK?

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:39 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 08:37

     Allahın kainatı idarə etdiyi sistemin adı İslamdır. Vəhy isə ilahi bir in­şa layihəsidir. Həyat yol, insan isə bu yolun yolçusudur. Yolu da, yolçunu da yaradan Odur. Deməli, yolun xəritəsini də müəyyən etmək Onun haqqıdır. Bütün ilahi vəhylər kainat ağacının möhtəşəm meyvəsi olan insanın yaradılış məqsədinin həyata keçirilməsi üçün göndərilmişdir. Bəşəriyyət tarixinin nəhayətində əbədi rəhbərlik Quran surətində təcəlli etmişdir.

Ardını oxu...

 
 

Saleh ŞİRİNOV / RAMAZAN VƏ ORUC

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:33 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:51

     Mübarək üç aylar, mübarək gecələr, Rəcəb, Şaban, rəqaib, merac, bəraət gecəsi deyərkən artıq Ramazan ayı da yaxınlaşmaq üzərədir. Artıq Ramazanın qoxusu daha yaxından hiss olunmaqda, hər birimiz oruc, təravih və on bir ayın sultanı olan Ramazani-Şərifə qovuşmağın həsrəti içərisində, qəlblərimiz zövq və həyəcanla döyünməkdədir. Ramazan ayı başdan-başa rəhmət, bərəkət və məğfirət ayıdır.

Ardını oxu...

 
 

REPORTAJ / Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin sədr müavini HACI SALAM MUSAYEV

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:37 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:47

     İrfan: Ramazan ayının dinimizdəki yeri nədir?

     Hacı Salman: Ramazan ayının dinimizdəki yerinin möhtəşəmliyi ilk növbədə insanlara doğru yolu göstərən Qurani-Kərimin bu ayda nazil olmasından qaynaqlanır. Müqəddəs kitabımızda bununla bağlı müvafiq ayələr var. Qeyd edim ki, Ramazan ayı insanlara Yaradanı xatırladan, ilahi nemətlərin nə qədər dəyərli olduğunu bir daha yada salan mübarək bir aydır.

Ardını oxu...

 
 

İRFANDAN / RAMAZANİ-ŞƏRİFİN FƏZİLƏT DƏRSLƏRİ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:42 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:44

Ramazani-şərif sanki mənəvi təmayüllü xüsusi məktəbdir... Belə ki, könülləri zənginləşdirən, qəlblərə səviyyə qazandıran oruc, iftar, sahur, təravih, müqabələ, dua-zikr, fitrə-zəkat, etiqaf, min aydan xeyirli Qədr Gecəsi və bayram bu məktəbin əsas dərsləridir... Bütün bu dərsləri layiq olduğu şəkildə dərk edib imtahanlarından müvəffəqiyyətlə keçmək isə, ilahi əfv bayramına nail olaraq əbədi səadət bəraətini qazana bilmənin ən gözəl yoludur...

Ardını oxu...

 
 

Müşfiq XƏLİLOV / ORUC AYI

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:44 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:42

     Ramazan ayı dedikdə ağla gələn ilk ibadət orucdur. Məhz bu oruc ibadəti bu il isti yay günləriylə üs-üstə düşür. Heç şüphəsiz ki, qış fəsli ilə müqayisədə yay fəslində oruc tutmaq heç də asan deyildir. Ancaq bunu da heç vaxt unutmayaq ki, həqiqi mənada sırf Allah rizası üçün oruc tutanlar məhz bu ayda müəyyən olur. Ağ və qara belə çətin anlarda ortaya çıxır. Həqiqi müsəlmanla adı müsəlman məhz bu ayda bilinir.

Ardını oxu...

 
 

Rüfət ŞİRİNOV / RAMAZAN "TƏTİLİ"

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:47 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:40

     Sekluyarizimin hökm sürdüyü bu dünyamızda insanların ən çox istifadə etdiyi ifadələrin və ən çox ehtiyac hiss etdiyi xüsusların başında demək olar ki, tətil məsələsi gəlir. Tətil ərəfəsində olduğumuz görə mömin şəxsin tətilə nə qədər ehtiyacı olduğu və ehtiyacı varsa necə və harada dəyərləndirəcəyi barəsində olacaq bu aykı yazımız.

Ardını oxu...

 
 

Adəm ŞAHİN / İRFAN, SƏKSƏN VƏ TƏTİL

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:49 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:36

     Böyrü üstə yatmış səkkiz rəqəmi riyaziyyatda sonsuzluğun simvoludur. Səksən rəqəmi də balaca uşaqların xəyal dünyasındakı ən böyük saydır. 70 şar, 90 top deməkdənsə, səksən deməyi üstün tutarlar. “Bu gün səksən dənə konfet yedim” kimi cümlələr qurarlar.

Ardını oxu...

 
 

İRFAN / İMANDAN EHSANA MUSA ƏFƏNDİ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:52 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:29

     Möminin daima ilahi müşahidə altında olduğunu idrak etməsi və bu halın qəlbdə sabitləşməsi mənasına gələn ehsan duyğusu eyni zamanda hər hansı bir iş və davranışın ən mükəmməl ölçülər daxilində ifa edilməsidir.

     1999-cu ilin 16 iyulunda ilahi rəhmətə uğurladığımız Musa Əfəndi –quddisə sirruh- həzrətlərinin həyat tərzi və üslubu, bəşəri münasibətləri və davranışları baxımından da bir-birindən müstəsna bir nəzakət, zəriflik və lətafət misallarıyla dolu idi. Yəni onun həyatı xülasə olaraq “ehsan” üzrə idi.

Ardını oxu...

 
 

Altay RƏHİMOV / UŞAQLARA QURAN TƏLİMİ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:54 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:26

     Uşaqlar Allahın bizə verdiyi əmanətdir. Bunların qorunmasından istər ailələr, istərsə də bütün ictimaiyyət məsuldur. Gələcəkdə dünya və axirətdə mötəbər mövqe və yerimizin olması nəsillərin düzgün təlim və tərbiyəsinə bağlıdır. Bir mütəfəkkirin dediyi kimi, bir millətin gələcəyi, o millətin uşaqlarının alacağı təlim və təhsilə bağlıdır.

Ardını oxu...

 
 

Aqil ƏLİYEV / ETDİYİMİZ ƏMƏLLƏRƏ ARXAYIN OLMAMALIYIQ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:56 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:23

     Rəsulullah (s.ə.s) bir hədisində belə buyurmuşdu; “ İsrail övladlarından iki nəfər var idi. Biri günahkar, digəri isə ibadətlə məşğul olan abid bir kişi idi. İbadət edən adam bir gün günahkar adama günah işlədiyi yerdə rast gəldi. Gəl bu günahından əl çək dedi. Bir gün yenə onu günah edərkən gördü. Yenə ona bu işdən əl çək dedi. Günahkar isə; “Məni Allahla başbaşa qoy. Sən mənə müfəttiş təyin olunmusan?” dedi. İbadət edən isə; “ Vallahi Allah səni bağışlamaz və yaxud cənnnətə qoymaz .” dedi. Bunlar ikisi də vəfat etdi və Rəbbbulaləminin qarşısına çıxarıldılar. Allah (c.c.) ibadətlə məşğul olana: “Sən mənim əlimdə olana qadirsənmi? dedi. Günahkara da; “Get rəhmətimlə cənnətə gir” buyurdu. İbadət edən üçün də; ”Bunu atəşə aparın.” deyə əmr etdi. Bu hədisi rəvayət edən Əbu Hüreyrə (r.a) dedi ki; “(Bu adam Allahın qəzəbinə toxunan bir söz işlətdi) bu dünyası da xarab oldu axirəti də.”  (Əbu Davud, Ədəb, 51, 4901)

Ardını oxu...

 
 

Fuad QULUYEV / BİR AYƏ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 06:57 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:22

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

     “Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, (bunun vasitəsilə) siz pis əməllərdən çəkinəsiniz!”. (Bəqərə surəsi, 183)

Ardını oxu...

 
 

Səfa MURADOV / BİR HƏDİS

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 07:00 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:19

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ صَامَ رَمَضَانَ، إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا، غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

     Əbu Hüreyrə (r.a)-dan rəvayət olunduğuna görə Rəsulullah (s.ə.s) belə buyurmuşdur: “Kim inanaraq və yalnız Allahın rizasını ümid edərək Ramazan ayında oruc tutarsa, onun keçmiş günahları bağışlanar.” (Buxari, İman, 27; Müslim, Müsafirin, 25; Tirmizi, Savm, 1.)

     Ramazan ayı deyincə, bir ay ərzində Allahın rəhmət və məğfirətinin bəşər övladına digər aylardan daha çox təcəlli etməsi ağla gəlməkdədir. İnsanın bu gözəl təcəllilərdən istifadə edə bilməsi üçün Allahın bu aya məxsus olaraq qoyduğu tələbləri yerinə yetirməsi lazımdır. Oruc bu tələblərin başında gələn ən önəmli amildir. Oruc Ramazan ayının şüarı və bu ayın əsas məqsədidir. Ona görə də, orucsuz Ramazan insan üçün heç bir məna kəsb edə bilməz. Orucun oruc olması üçün müəyyən əsaslar vardır ki, Allah Rəsulu (s.ə.s) hədisi-şərifində buna diqqət çəkmişdir.

Ardını oxu...

 
 

Osman NURİ TOPBAŞ/ HAQQ DOSTLARINDAN HİKMƏTLƏR

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 07:07 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 07:18

     İmam Rəbbani həzrətləri buyurur:

     “Fəzilət Rəsulullah -in şərəfli Sünnəsinə tabe olmağa, məziyyət də Onun gətirdiyi şəriəti yaşamağa bağlıdır. Məsələn, Sünnəyə tabe olmaq niyyətilə günorta yatmaq Sünnəyə müxalif (formada ifa edilən) bir çox nafilə ibadətdən daha fəzilətlidir… Allahın əmrinə tabe olaraq verilən zəkatın bir quruşu öz arzusu istiqamətində (nəfsani istəklərlə qarışıq) xərclənən dağlar qədər qızıldan daha çox qiymətlidir.”[1]

Ardını oxu...

 
 

Mübariz ƏLİOĞLU / MÖMİNLƏRİN ANASI

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 07:11 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 05:14

     Uca Allah Qurani-Kərimdə belə buyurur:

     “Peyğəmbər möminlərə onların özlərindən daha yaxındır. (Möminlər peyğəmbəri özlərindən çox sevməli, onun hər bir əmrini sözsüz yerinə yetirməlidirlər). Onun xanımları (möminlərin) analarıdır”.  (əl-Əhzab, 6)

Ardını oxu...

 
 

HACI ƏLLƏDİN DƏMİROV / BÜTÜN ŞEYLƏRİ YIĞSAN BİR HƏDİSƏ DƏYMƏZ

PDF faylını alÇapE-poçt

12.09.13 07:11 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 05:10

İrfan: Əvvəlcə özünüz haqda qısa məlumat verin zəhmət olmasa.

Hacı Ələddin: 1951-ci il may ayının 13-də dünyaya gəlmişəm. Dindar ailədə anadan olmuşam. 13 rəqəminin nəhs olduğunu deyirlər. Mənim üçün çox gözəl rəqəmdir. Çünki 1996-cı ildə aprel ayının 13-də 13 nömrəli avtobusla Həcc ziyarətinə getmişəm. Atam-anam çox dindar olublar.  Mən atamı görməmişəm. Anamdan soruşardım ki, sən Quran oxumağı hardan öyrənmisən. Deyərdi ki, o vaxt, təxminən 1905-1907-ci illərdə türklər gələrdilər, kənddə ev kirayələyərdilər, bəzən çadır qurardılar və burada dini təbliğ edərdilər. Kişilər gündüzlər işdə-gücdə olduqları üçün onların kişiləri gecələr bizim kişilərə, qadınlar da gündüzlər qız uşaqlarına, qadınlara dərs deyərdilər. Anam da Quran oxumağı onlardan öyrənmişdi. Ölən günə qədər Yasin surəsini əzbər oxuyurdu.

Ardını oxu...

 
 

Kamran MƏMMƏDOV / QƏLƏM SURƏSİ

PDF faylını alÇapE-poçt

11.09.13 09:33 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 05:04

Nun və ya Qələm surəsi Məkkədə Əlaq surəsindən sonra enən ikinci surədir. Surə, bu üç əsas mövzunu ələ alır:

a-Peyğəmbərlik və Məkkə kafirlərinin Hz. Muhammədin (s.ə.s) dəvəti mövzusunda yaymağa çalışdıqları şübhələr.

b-Allahın nemətlərinə qarşı nankorluğun nəticəsini açıqlamaq məqsədiylə qeyd edilən “Bağ sahibləri” nin hekayəsi.

c-Axirətin çətin və dəhşətli halları, Allahın müsəlman və kafirlər üçün hazırladığı şeylər.

Ardını oxu...

 
 

Natiq ƏHMƏDOV / ATƏŞDƏN UZAQ TUTUN

PDF faylını alÇapE-poçt

Yazan redaktor 11.09.13 05:03

İş yerimdə müəllim yoldaşlarımla söhbət edərkən gözüm əlimdə tutduğum gödəkçəmin içərisindəki “Ateşten uzak tutunuz” yazısına sataşdı.

Ateşten uzak tutunuz ?!

Sanki bir şimşək çaxdı ruhumda. Bir anda mənliyimi qorxu sardı.

Dəmirçi dükanının yanından keçərkən dəmir səsinin ona Allahı xatırlatdığı üçün o an düşüb bayılan böyük Allah dostu Bəyazit Bistaminın halı gəldi gözlərimin önünə.  

Və düşüncəyə daldım.

Ardını oxu...

 
 

Nureddin RÜSTƏMOV/ İNSAN...

PDF faylını alÇapE-poçt

11.09.13 09:32 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 04:55

İnsan sirli və mücərrəd bir varlıqdır  və onun daxilində min cür məna gizlənir.  Kənardan hər hansı bir insana baxanda  insan varlığını eyni simada görürük. Hər bir insanın iki əli, iki gözü və’s eynidir. Lakin zahiri baxımından insanın daxili fərqlidir. Ona görə də insanı zahiri baxımından deyil, çox vaxt daxili baxımından qiymətləndirirlər. Bir insanın ürəyində nələr düşündüyünü və nə hislər keçirdiyini dəqiq bilməsək də, onun düşüncəsini zahiri görkəmindən anlamağa çalışırıq. Şüurumuzda hər hansı bir insanı analiz etdikdən sonra həmin insana diaqnoz qoyuruq. Beləliklə yaxşı və pis insan fenomeni ortaya çıxmış olur. Həmçinin beynimizdə formalaşdırdığımız insan fenomeninin yaxşı və pis insan olduğunu gün ərzində etdiyi əməli baxımından da qiymətləndiririk. Fikirləşirik ki, insan daxilində nəyi düşünürsə, onu zahirində əks etdirir. Normal insan timsalında bunları analiz etmək mümkündür. Bunu nəzəriyyə olaraq düşünsək, hər gün yüzlərlə insan rastımıza çıxır. Onlardan yalnız bir neçəsi diqqətimizi çəkir və hal və hərəkətləri, bəzən də  həmin insanın bir sözü o insanın kimliyi haqqında beyimizdə düşüncə formalaşdırır.

Ardını oxu...

 
 

Eldar KƏRİMOV / SİRR

PDF faylını alÇapE-poçt

11.09.13 09:47 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 11.09.13 04:33

“Bir il əvvəl həyatım alt-üst olmuşdu. Mən yorulub, əldən düşənəcən işləyirdim, qəflətən atamı itirdim, sevdiklərim və həmkarlarımla münasibətlərim isə tamamilə korlanmışdı. O zaman mən təsəvvür edə bilməzdim ki, mənim bu çarəsizliyim əvəzsiz bir töhfənin, hədiyyənin başlanğıcı olacaq.

Ardını oxu...

 
 

Dr. Rafiz MANAFOV / BİZ

PDF faylını alÇapE-poçt

11.09.13 09:28 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 10.09.13 12:29

Almaniyadan yeni qayıtmış fəlsəfə müəllimim orada yaşamış olduğu bir hadisəni bizə belə nəql etmişdi:

Bir gün kostyumumu quru təmizləməyə verməli oldum. Oradakı qadından bu işin müqabilində nə qədər ödəməli olacağımı soruşanda, bir gün sonra gəlməyimi və  15 avronun kifayət edəcəyini bildirdi. Bir gün sonra kostyumumu almağa getdim. Qadın mənə kostyumumu təmizlənmiş halda verdi və kostyumda bəzi söküklərin olduğunu, onları da tikişə verdiyini bildirdi. Mən də elə isə əlavə nə qədər tikiş pulu ödəməliyəm deyib, əlimi cibimə aparanda qadın təəccüblə üzümə baxdı və “nə əlavəsi, biz 15 avroya razılaşmışdıq. Əlavə pul ala bilmərəm” -dedi. Mən də  bir az təəccüblü və bir az da çoxbilmişlik ironiyası ilə:

Ardını oxu...

 
 

Alpay ƏHMƏD. Tarix elmləri üzrə fəlsəfə elmləri doktoru / İSALAMOFOBİYA FENOMENİ

PDF faylını alÇapE-poçt

Yazan redaktor 10.09.13 12:22

İslamofobiya nə Avropada, nə də Amerikada yeni fenomen deyil. Artlq İslama nifrət zəminində baş verən zorakılıqların ən pis nümunəsinin Asiya ölkəsi olan Myanmada şahidi olmaqdayıq.

Hər il Qərdbə, elə Şərqdə də onlarla beynəlxalq konfranslar, seminarlar, treyninqlər keçirilir, mərkəzlər yaradılır, sənədlər qəbul edilir, amma fakt faktlığında qalır, - dinə həqarət halları davam etməkdə, bəzən artmaqda, bəzən də səngiməkdədir.

Bununla bağlı, biz hər dəfə sanki hansısa işlək mexanizm çərçivəsində hadisələr baş verdiyinin şahidi olmaqdayıq. Kimsə dinin simvollarını təhqir edir, - karikatura ya film çəkir, müsəlman ölkələrində, eləcə də müsəlmanların yaşadığı Qərbdə minlərlə adam etiraz nümayişləri keçirir, ən bibarçısı, müsəlman ölkələrində olan etiraz dalğası insan itkiləri, zorakılıqlarla müşayiət olunur. 

Ardını oxu...

 
 

Anar QURBANOV / SUAL CAVAB

PDF faylını alÇapE-poçt

11.09.13 09:48 ərzində olan dəyişikliklər Yazan redaktor 10.09.13 12:18

Sual: Oruclu bir insanın Ramazan boyu diqqət yetirməli olduğu məsələlər hansılardır?

Cavab:

Ardını oxu...

 
 

İsmayıl VƏLİYEV / VAXTIN EFFEKTLİ İDARƏ OLUNMASI

PDF faylını alÇapE-poçt

Yazan redaktor 10.09.13 11:56

Uğurlu karyera sahibi olmaq, həyatı yüksək standartlara görə yaşamaq istəyən hər kəs vaxtı daim daha yaxşı necə idarə etmənin yolları və metodları haqqında düşünür, araşdırır və öyrənir. Bu sahədə yazılan kitab və məqalələrin, verilən konfrans və seminarların sayı kifayət qədər çoxdur.

Vaxtı israf etməmək üçün ehttiyac olan ən önəmli təsiredici faktorlardan biri aydın zehindir. Aydın zehindən məqsəd nədir? Bu, dəyərləri və prinsipləri bəlli olan insnaların zehnidir. Həyatdan nə istədiyinə hələ qərar verməmiş, konkret hədəfi olmayan insanlarda daim sürətli və düzgün qərar vermə problemi olur Bu da vaxt itkisinə, həmçinin demotivasyaya səbəb olur.

Ardını oxu...